Ομφαλοκήλη

Διάγνωση και σύγχρονη χειρουργική αποκατάσταση.

• Ασφαλής χειρουργική αποκατάσταση ομφαλοκήλης
• Σύγχρονες τεχνικές για χαμηλό ποσοστό υποτροπής
• Λαπαροσκοπική ή ανοικτή αποκατάσταση

Η διάγνωση γίνεται συνήθως με κλινική εξέταση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί απεικονιστικός έλεγχος, όπως υπερηχογράφημα, για ακριβέστερη αξιολόγηση της κήλης.

Πότε πρέπει να εξεταστεί μια ομφαλοκήλη;

• Όταν εμφανίζεται διόγκωση στον ομφαλό
• Όταν υπάρχει πόνος ή αίσθημα πίεσης
• Όταν η διόγκωση μεγαλώνει με τον χρόνο
• Όταν δεν υποχωρεί σε ύπτια θέση

---

Τι είναι η ομφαλοκήλη;

Η κήλη στη γενική χειρουργική περιγράφει μία κατάσταση κατά την οποία το περιεχόμενο της κοιλιάς προβάλλει μέσα από ένα στόμιο του κοιλιακού τοιχώματος. Αυτό είναι είτε φυσικό, είτε προϋπάρχει, είτε δημιουργείται μετά από κάποιας μορφής καταπόνηση. Η κήλη στη συνέχεια παίρνει το όνομά της από την ανατομική περιοχή στην οποία εμφανίζεται. Για παράδειγμα, η ομφαλοκήλη είναι η κήλη που εμφανίζεται στην περιοχή του ομφαλού. Πρόκειται για μία από τις πιο συχνές μορφές των κηλών του κοιλιακού τοιχώματος, ο οποία εμφανίζεται σε μεγάλο αριθμό ατόμων κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Από τι προκαλείται;

Το πιο συχνό αίτιο της ομφαλοκήλης είναι η αδυναμία σε κάποιο σημείο του κοιλιακού τοιχώματος. Αυτή, σε συνδυασμό με την τυχόν αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, μπορεί να προκαλέσει την προβολή ενδοκοιλιακών ιστών από κάποιο άνοιγμα στο κοιλιακό τοίχωμα. Θα εμφανιστεί, λοιπόν, ομφαλοκήλη στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Παχυσαρκία
• Εγκυμοσύνη
• Άρση βάρους
• Χρόνια δυσκοιλιότητα ή βήχας

Ποιά είναι τα συμπτώματα της ομφαλοκήλης;

Ο πιο συχνός λόγος για τον οποίον προσέρχονται στο ιατρείο ασθενείς με ομφαλοκήλη είναι η εμφάνιση ενός εξογκώματος στην περιοχή του ομφαλού. Το εξόγκωμα αυτό είναι συνήθως μαλακό και μπορεί με πολύ ήπια πίεση να αναταχθεί. Να επιστρέψει, δηλαδή, το περιεχόμενο μέσα στην κοιλιά και το εξόγκωμα να εξαφανιστεί προσωρινά. Ωστόσο, με την πρώτη αύξηση της πίεσης, θα εμφανιστεί πάλι. 

Άλλα συμπτώματα τα οποία μπορεί να υπάρχουν είτε μόνα τους, είτε σε συνδυασμό με το εξόγκωμα είναι η δυσφορία και ο πόνος στην περιοχή του ομφαλού κατά την αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης. Τέτοιες περιπτώσεις είναι η άρση βάρους, ο βήχας και η δυσκοιλιότητα. 

Πώς γίνεται η διάγνωση της ομφαλοκήλης;

Η διάγνωση της ομφαλοκήλης γίνεται συνήθως με κλινική εξέταση. Ο ιατρός παρατηρεί και ψηλαφεί την περιοχή του ομφαλού, εξετάζοντας τον ασθενή τόσο σε ύπτια όσο και σε όρθια θέση. Συχνά του ζητά να βήξει ή να σφίξει ελαφρά τους κοιλιακούς μυς, ώστε να αυξηθεί η ενδοκοιλιακή πίεση και να γίνει πιο εμφανής η προβολή της κήλης. Κατά την εξέταση αξιολογείται το μέγεθος του στομίου της κήλης και το περιεχόμενο που προβάλλει. Ο ιατρός θα ελέγξει αν η κήλη ανατάσσεται, δηλαδή αν μπορεί να επανέλθει μέσα στην κοιλιά με ήπια πίεση.

Σε περιπτώσεις όπου η κλινική εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη, ή ο ιατρός αναγνωρίσει κάποια σημάδια επερχόμενης επιπλοκής, ο ασθενής μπορεί να χρειαστεί απεικονιστικό έλεγχο. Το υπερηχογράφημα κοιλίας είναι η πιο συχνή εξέταση. Αυτό συμβαίνει διότι βοηθά στην απεικόνιση του χάσματος του κοιλιακού τοιχώματος και του περιεχομένου της κήλης. Πιο σπάνια, και όταν απαιτείται λεπτομερέστερη εκτίμηση, μπορεί να ζητηθεί αξονική τομογραφία.

Είναι επικίνδυνη;

Η ομφαλοκήλη από μόνη της συνήθως δεν είναι επικίνδυνη. Αν όμως περισφιχθεί, μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και να χρειαστεί άμεση ιατρική βοήθεια. Η περίσφιξη συμβαίνει όταν ένα μεγάλο τμήμα περιεχομένου (π.χ. εντέρου) περάσει βεβιασμένα μέσα από ένα μικρό στόμιο. Αν συμβεί αυτό, το περιεχόμενο παγιδεύεται και στραγγαλίζεται. Στην περίπτωση αυτή απαιτείται άμεση εξέταση από χειρουργό. Είναι κρίσιμο να γίνει, εφόσον είναι δυνατόν, ανάταξη, κατά προτίμηση μέσα σε λίγες ώρες από την έναρξη της περίσφιξης. Εάν η ανάταξη δεν είναι δυνατή ή εάν έχουν περάσει αρκετές ώρες, τότε υπάρχει ανάγκη για επείγουσα χειρουργική επέμβαση. 

Η περίσφιξη προκαλεί μερικά χαρακτηριστικά συμπτώματα, όπως είναι ο έντονος πόνος στην περιοχή της κήλης ο οποίος επιμένει και δεν βελτιώνεται. Το εξόγκωμα σκληραίνει, και η κήλη πλέον δεν ανατάσσεται. 

Με ποιον τρόπο αντιμετωπίζεται η ομφαλοκήλη;

Στους ενήλικες, συνήθως απαιτείται χειρουργική αποκατάσταση για την μόνιμη αντιμετώπιση της ομφαλοκήλης. Η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο ανοικτά όσο και λαπαροσκοπικά. Τα τελευταία χρόνια, η λαπαροσκοπική χειρουργική κηλών έχει κερδίσει το ενδιαφέρον ιατρών και ασθενών, τόσο για τον μικρότερο χρόνο ανάρρωσης που προσφέρει, όσο και για τον περιορισμένο κίνδυνο επιπλοκών που εμφανίζει. Ανάλογα με το μέγεθος του στομίου, τον τύπο της επέμβασης αλλά και τις προτιμήσεις / ανάγκες των ασθενών μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφοροι τύποι πλέγματος. Το πλέγμα τοποθετείται στην εσωτερική ή εξωτερική επιφάνεια των κοιλιακών μυών. 

Μπορεί η Ομφαλοκήλη να ξαναεμφανιστεί;

Η ομφαλοκήλη μπορεί να επανεμφανιστεί μετά από χειρουργική αποκατάσταση. Ωστόσο, αυτό δεν είναι ιδιαίτερα συχνό. Λιγότερες πιθανότητες επανεμφάνισης έχουμε όταν η επέμβαση γίνεται σωστά και με χρήση πλέγματος. Με σύγχρονη χειρουργική τεχνική και σωστή τοποθέτηση πλέγματος, τα ποσοστά υποτροπής είναι χαμηλά (περίπου 1–5%). Χωρίς πλέγμα (μόνο ράμματα) το ποσοστό υποτροπής είναι πιο υψηλό.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο επανεμφάνισης είναι οι παρακάτω:

• Παχυσαρκία
• Κάπνισμα
• Χρόνιος βήχας
• Δυσκοιλιότητα / έντονη προσπάθεια
• Άρση βάρους σύντομα μετά την επέμβαση
• Αδύναμο κοιλιακό τοίχωμα ή μεγάλη αρχική κήλη
• Λοίμωξη στο χειρουργικό τραύμα

Ο ασθενής μπορεί να ακολουθήσει κάποια βήματα μετά το χειρουργείο, για να βεβαιωθεί ότι η κήλη δεν θα επανέλθει. Αυτά είναι τα παρακάτω:

• Τήρηση οδηγιών του χειρουργού για την ανάρρωση
• Αποφυγή άρσης βάρους για τις πρώτες εβδομάδες
• Έλεγχος σωματικού βάρους
• Διακοπή καπνίσματος
• Χειρισμός χρόνιων προβλημάτων (βήχα, δυσκοιλιότητας)

Πώς είναι η ανάρρωση μετά την αποκατάσταση της ομφαλοκήλης;

Η ανάρρωση μετά από χειρουργική αποκατάσταση ομφαλοκήλης είναι συνήθως ομαλή και σχετικά σύντομη, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προγραμματισμένη επέμβαση χωρίς επιπλοκές. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η νοσηλεία είναι ημερήσια, γεγονός που σημαίνει ότι ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ημέρα. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι συνήθως ήπιος και αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με απλά αναλγητικά. Η κινητοποίηση ξεκινά από τις πρώτες ώρες, ενώ ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Τέλος, οι ασθενείς θα πρέπει να περιποιούνται το τραύμα σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν λάβει, συνήθως μία φορά την ημέρα. 

Η πλήρης επιστροφή σε πιο έντονες δραστηριότητες, όπως η άρση βάρους ή η έντονη σωματική άσκηση, γίνεται μόνο εφόσον το έχει επιτρέψει ο ιατρός. Συνήθως απαιτεί μερικές εβδομάδες. 

Εάν έχετε διαπιστώσει διόγκωση στην περιοχή του ομφαλού ή εμφανίζετε συμπτώματα που παραπέμπουν σε ομφαλοκήλη, η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο Γενικό Χειρουργό είναι καθοριστική για την πρόληψη των επιπλοκών και τον σωστό θεραπευτικό σχεδιασμό. 

Ο Χρήστος Δ. Παπαϊωάννου, M.D., είναι Γενικός Χειρουργός με εκπαίδευση στην Α’ Χειρουργική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας – Πειραιά και στη Χειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου «Η Παμμακάριστος». Έχει συμμετάσχει ενεργά στη λειτουργία Πανεπιστημιακών και Ογκολογικών Χειρουργικών Κλινικών, ενώ από το 2018 είναι Επιστημονικός Συνεργάτης της Πανεπιστημιακής Χειρουργικής Κλινικής του Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι». Διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στο Περιστέρι και παρέχει υπεύθυνη, εξατομικευμένη χειρουργική φροντίδα. Για ραντεβού, επικοινωνήστε στο 211 23 43 431.
YouTube Channel